Parlamentu Nasionál Fil Fali Fiansa ba José Agostinho da Costa Belo Hodi Lidera CNE, Bankada Governu Sublina Importánsia Estabilidade Demokrátika
DILI, 30 SETEMBRU 2026 — Parlamentu Nasionál (PN) halao ona Reuniaun Plenária Extraordinária hodi aprova formasaun lideransa foun ba CNE ba períodu 2026–2031, no José Agostinho da Costa Belo hili fali ofisialmente hodi lidera instituisaun ne’e. Reuniaun plenária ne’ebé hala’o iha edifísiu Parlamentu Nasionál ne’e foka ba ajenda prinsipál atu hili membru efetivu na’in tolu hamutuk ho membru suplente hosi CNE. Partidu CNRT molok ne’e aprezenta naran José Belo hamutuk ho Odete Maria Belo, enquantu bankada Fretilin kandidata Leonardo Amaral.
Liuhusi votasaun ba pozisaun Prezidente CNE, José Agostinho da Costa Belo hetan votu favoravel 45, votu kontra 15, no abstensaun 3. Além de ne’e, Partidu CNRT mós aprezenta António Pereira no Paula Flamina de Corte-Real nu’udar kandidatu ba membru suplente.
Total votasaun sekreta ne’ebé aprova pakete kandidatu úniku ne’e tuir hosi legisladór na’in 63 husi total depūtadu na’in 65 ne’ebé marka prezensa. Rezultadu final rekapitulasaun hatudu apoiu solidu ho votu 59 konkorda, rua kontra, ida abstensaun, no ida sala.
Desizaun atu lori fali José Belo nu’udar kandidatu úniku hetan apoiu totál hosi koligasaun partidu governu iha Parlamentu, ne’ebé kompostu hosi Partidu CNRT, Partidu Demokrátiku (PD), no Kmanek Haburas Unidade Nasional Timor Oan (KHUNTO). Koligasaun partidu governu avalia katak rekuperasaun no independénsia ne’ebé konsistente hatudu hosi José Belo mak krusial tebes hodi garante realizasaun eleisaun ne’ebé justu no imparsiál.
Koligasaun partidu governu iha Parlamentu mós sublina tebes importánsia estabilidade molok tama ba ajenda polítika boot sira iha oin, hanesan eleisaun prezidensiál no eleisaun lokál ne’ebé planeia ona ba tinan 2027. Realizasaun eleisaun ne’ebé matenek no seguru ne’e esensiál hodi asegura pozisaun no reputasaun demokrátika Timor-Leste nian, di’ak iha Komunidade Paízes de Língua Portuguesa ka iha nivel rejiunál ASEAN.
Iha oportunidade hanesan, koligasaun hato’o mós rekoñesimentu no apreziasaun ba Odete Maria Belo ba nia dedikasaun no fidelidade ne’ebé aas ba lei during funsaun nu’udar Komisária CNE iha períodu liubá. Enquantu ne’e, nomeasaun ba Leonardo Amaral hosi Sekretariadu Tékniku Administrasaun Eleitorál (STAE) aprezenta hodi fortalese perísia téknika iha CNE laran.
Bazeia ba oráriu ofisiál, Prezidente CNE eleitu hamutuk ho komissáriu sira seluk sei hahú asume knaar ofisialmente iha loron 2 Outubru 2026. Lideransa foun ne’e sei kontinua estafeta lideransa nian husi períodu 2021–2026 ne’ebé remata ofisialmente iha 16 Agostu 2026.
Viva Kay Rala Xanana Gusmão! Viva CNRT! Viva Timor-Leste!
DILI, 30 DE SETEMBRO DE 2026 — O Parlamento Nacional (PN) realizou uma Sessão Plenária Extraordinária para consagrar a nova direção da CNE para 2026–2031, sendo José Agostinho da Costa Belo reeleito para liderar o órgão eleitoral. A plenária, decorrida no hemiciclo do Parlamento Nacional, teve como ponto central a eleição de três membros efetivos e respetivos suplentes da CNE. A bancada do Partido CNRT havia previamente submetido a proposta de recondução de José Belo a par de Odete Maria Belo, ao passo que a bancada da Fretilin apresentou a candidatura de Leonardo Amaral.
No escrutínio inicial respeitante ao cargo de Presidente da CNE, José Agostinho da Costa Belo recolheu 45 votos a favor, 15 votos contra e 3 abstenções. Adicionalmente, o Partido CNRT propôs António Pereira e Paula Flamina de Corte-Real como candidatos a membros suplentes.
Num cômputo global, a votação secreta que ratificou a lista de candidatura única contou com a participação de 63 legisladores num universo de 65 deputados presentes. O apuramento final evidenciou um forte respaldo institucional, registando 59 votos favoráveis, dois votos contra, uma abstenção e um voto nulo.
A decisão de reconduzir José Belo como candidato único mereceu o apoio incondicional da coligação de governo parlamentar, constituída pelo Partido CNRT, pelo Partido Democrático (PD) e pela Kmanek Haburas Unidade Nasional Timor Oan (KHUNTO). Os partidos da coligação salientaram que o percurso de inabalável independência demonstrado por José Belo constitui uma garantia basilar para assegurar atos eleitorais justos e estritamente imparciais.
A coligação governamental sublinhou igualmente a relevância estratégica da estabilidade institucional face aos próximos desafios políticos do país, designadamente as eleições presidenciais e autárquicas agendadas para 2027. Uma administração eleitoral madura e credível afigura-se imprescindível para salvaguardar a projeção e a reputação democrática de Timor-Leste, tanto no seio da Comunidade dos Países de Língua Portuguesa (CPLP) como no panorama regional da ASEAN.
Na mesma ocasião, a coligação manifestou público apreço a Odete Maria Belo pelo elevado zelo e dedicação institucional demonstrados no exercício das suas funções anteriores como comissária da CNE. Por outro lado, a indicação de Leonardo Amaral, oriundo do Secretariado Técnico de Administração Eleitoral (STAE), visa dotar o organismo de reforçadas valências técnico-operacionais.
De acordo com o calendário oficial, o presidente reeleito e os demais comissários empossados assumem formalmente funções a 2 de outubro de 2026, dando continuidade ao ciclo de governação que sucede ao mandato 2021–2026, cujo termo estatutário ocorreu a 16 de agosto de 2026.
Viva Kay Rala Xanana Gusmão! Viva CNRT! Viva Timor-Leste!
DILI, OCTOBER 30, 2026 — The National Parliament convened an Extraordinary Plenary Session to appoint the new CNE leadership for the 2026–2031 term, with José Agostinho da Costa Belo successfully securing re-election. Held at the National Parliament building, the plenary session’s primary agenda centered on electing three full commissioners alongside substitute members of the CNE. The CNRT Party had previously put forward José Belo alongside Odete Maria Belo, while the Fretilin parliamentary bloc nominated Leonardo Amaral.
Through an initial secret ballot for the CNE Chairmanship, José Agostinho da Costa Belo garnered 45 favorable votes, 15 opposing votes, and 3 abstentions. Furthermore, the CNRT Party also nominated António Pereira and Paula Flamina de Corte-Real as substitute member candidates.
Overall, the confidential ballot ratifying the single-candidate slate was attended by 63 legislators out of 65 present members. The final tally demonstrated robust legislative backing, yielding 59 votes in favor, two against, one abstention, and one invalid vote.
The decision to renominate José Belo as a single candidate received full endorsement from the ruling parliamentary coalition, comprising the CNRT Party, the Democratic Party (PD), and Kmanek Haburas Unidade Nasional Timor Oan (KHUNTO). The governing coalition stressed that José Belo’s consistent track record of political independence is vital to guaranteeing fair, transparent, and impartial electoral processes.
The ruling coalition further emphasized the critical need for political stability ahead of upcoming major electoral milestones, namely the presidential and municipal elections scheduled for 2027. Maintaining a robust and mature electoral framework remains paramount to safeguarding Timor-Leste’s democratic standing and international reputation, both within the Community of Portuguese Language Countries and across the broader ASEAN region.
On the same occasion, the coalition extended its appreciation to Odete Maria Belo for her exemplary dedication and adherence to the rule of law during her previous tenure as a CNE Commissioner. Meanwhile, the appointment of Leonardo Amaral from the Technical Secretariat for Electoral Administration (STAE) was introduced to reinforce institutional technical proficiency within the CNE.
Per the official schedule, the newly elected CNE Chairperson and fellow commissioners will officially assume office on October 2, 2026. This incoming leadership succeeds the 2021–2026 administrative term, which officially concluded on August 16, 2026.
Viva Kay Rala Xanana Gusmão! Viva CNRT! Viva Timor-Leste!
DILI, 30 SEPTEMBER 2026 — Parlemen Nasional (PN) menggelar Sidang Pleno Luar Biasa untuk menetapkan kepemimpinan anyar CNE periode 2026–2031, dan José Agostinho da Costa Belo kembali terpilih menakhodai lembaga pemilu tersebut. Sidang paripurna yang dilangsungkan di Gedung Parlemen Nasional ini beragendakan pemilihan tiga komisioner penuh beserta jajaran anggota pengganti CNE. Fraksi Partai CNRT sebelumnya mengusulkan nama José Belo berdampingan dengan Odete Maria Belo, sementara kubu Fretilin mengusung Leonardo Amaral.
Melalui mekanisme pemungutan suara tahap awal khusus untuk posisi Ketua CNE, José Agostinho da Costa Belo sukses meraup 45 suara dukungan, 15 suara penolakan, serta 3 suara abstain. Di samping itu, Partai CNRT turut mencalonkan António Pereira dan Paula Flamina de Corte-Real sebagai kandidat anggota pengganti.
Secara keseluruhan, pemungutan suara tertutup yang mengesahkan paket calon tunggal ini diikuti oleh 63 legislator dari total 65 anggota dewan yang hadir. Hasil rekapitulasi akhir memperlihatkan dukungan politik yang solid dengan perolehan 59 suara setuju, dua suara menolak, satu suara abstain, serta satu suara tidak sah.
Keputusan untuk kembali mengusung José Belo sebagai calon tunggal didukung penuh oleh koalisi partai pendukung pemerintah di parlemen, yang terdiri atas Partai CNRT, Partai Demokrat (PD), serta Kmanek Haburas Unidade Nasional Timor Oan (KHUNTO). Koalisi pemerintah memandang bahwa rekam jejak independensi yang konsisten dan teruji dari José Belo merupakan pilar krusial guna menjamin penyelenggaraan pemilu yang adil, jujur, dan imparsial.
Koalisi partai pemerintah di parlemen juga memberikan penekanan khusus mengenai urgensi menjaga stabilitas nasional menjelang agenda politik berskala besar di depan mata, yakni pemilihan presiden serta pemilu daerah (pilkada) yang dijadwalkan bergulir pada 2027. Pengelolaan pemilu yang matang dinilai sangat esensial guna merawat martabat serta kredibilitas demokratis Timor-Leste, baik di dalam naungan Komunitas Negara-Negara Berbahasa Portugis maupun di tataran regional ASEAN.
Dalam kesempatan yang sama, pihak koalisi turut menyampaikan apresiasi setinggi-tingginya kepada Odete Maria Belo atas dedikasi serta integritas tinggi yang ditunjukkannya selama mengemban tugas sebagai Komisioner CNE pada periode sebelumnya. Sementara itu, penunjukan Leonardo Amaral yang berasal dari Sekretariat Teknis Administrasi Pemilu (STAE) diajukan guna memperkuat kapasitas serta keahlian teknis di internal CNE.
Berdasarkan kalender resmi kenegaraan, Ketua CNE terpilih beserta jajaran komisioner baru dijadwalkan mulai aktif menjalankan mandat tugas per 2 Oktober 2026. Kepengurusan baru ini melanjutkan tongkat estafet kepemimpinan periode 2021–2026 yang masa baktinya telah resmi purna pada 16 Agustus 2026.
Viva Kay Rala Xanana Gusmão! Viva CNRT! Viva Timor-Leste!